ویژگی‌ها و اصول رسانه دینی و غیردینی مبتنی بر تربیت اسلامی و تعامل با رسانه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری عرفان و فلسفه اسلامی استادیار دانشگاه آزاد خوراسگان اصفهان

2 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه آزاد خوراسگان اصفهان

چکیده

هدف مقاله حاضر تحلیل دیدگاه‌ها و آموزه‌های اسلامی و دینی به منظور آشنایی با ویژگی‌های رسانه مؤثر و الزامات اسلامی در تعامل با رسانه است. به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات، ابتدا مبانی نظری از طریق مطالعه منابع علمی و فیش‌برداری آنها بررسی و سپس با روش تحلیل محتوا مفاهیم و مضامین اساسی با توجه به ابعاد الزامات اسلامی و حول محور رسانه استخراج و دسته‌بندی شد. برای افزایش اعتبار از تحلیل افراد بیرون از محدوده استفاده و پس از بررسی و بازبینی، اصلاح مجدد شد. نتایج و یافته‌های این مقاله نشان می‌دهد که با نگاه عمیق و ژرفانگر به آموزه‌های دینی و اسلامی می‌توان انسان و جامعه‌ای را معرفی کرد که او را در شناخت و تعامل با ابزارهای ساخته خودش از جمله رسانه یاری نماید و از این ابزار ارتباطی قوی در دنیای معاصر در مسیر تشکیل امّت واحده اسلامی به نحو احسن استفاده کند. در این میان توجه خاص به رویکرد تعاملی و رقابت، با توجه به توسعه پیش‌بینی‌ناپذیر فنّاوری‌های نوظهور در مقابل رویکردهای مجذوبیت، پرهیزگرایی یا بی‌تفاوتی نمود پیدا می‌کند. بررسی و استنتاج این مقاله از نوع کیفی و به شیوه تحلیل محتوای کیفی و جامعه آماری آن کلیه متون و منابع اسلامی مرتبط با رسانه است. به علت کثرت و تنوع منابع برای نمونه‌گیری از کلیه مکتوبات چاپی و دیجیتالی در دسترس استفاده شد. روش گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای بود و بر همین اساس از منابع چاپی و دیجیتالی موجود در کتابخانه‌ها، بانک‌های اطلاعاتی و مجلات الکترویکی استفاده شد و ابزار گردآوری اطلاعات فیش و فرم طراحی‌شده توسط محققان بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Features and Principles of Religious and Secular Media based on Islamic Upbringing Methods and Media Reception

نویسندگان [English]

  • Seyed Hosein Vaezi 1
  • hamdollah karimi 2
2 teacher
چکیده [English]

The current study aimed to analyze Islamic and religious perspectives and teachings in order to identify the features of effective media and Islamic requirements in receiving the media. In order to analyze the data in the first stage, the researchers investigated the theoretical principles through an extensive literature survey of scientific references through note-taking. Then, substantial concepts and themes on the axis of media were extracted and categorized according to the dimensions of Islamic requirements through content analysis. To increase the reliability of the study, experts outside of the research procedure were asked for their opinions for revising the research design. According to the findings of this paper, with a deeper look at religious and Islamic teachings, one can conceive of individuals and societies that can recognize and receive man-made tools especially the media and use such powerful tools of communication in the contemporary world in the best possible way for establishing a unified Islamic Nation (Ummah). In the meantime, paying special attention to an interactive approach and competitiveness instead of attraction, abstinence or indifference is specially highlighted considering the unpredictable development of newly developed technologies. The present study used a qualitative analytical research design via content analysis. The objects of study included all Islamic texts and resources on media. Because of the diversity and multiplicity of the resources, all available printed and electronic documents were used for sampling. Data were collected through an extensive literature survey of both printed and electronic resources at libraries, internet databases and electronic journals. Data collection instruments included researcher-made forms and notes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Religious media
  • secular media
  • religious upbringing
  • effective Islamic media