نظام رسانه‌ای غرب و اشاعه مصرف‌گرایی فرهنگی در فرایند پوشش‌زداییِ امت اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش‌آموخته کارشناسی ارشد اندیشه سیاسی اسلام پژوهشکده امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی

چکیده

پوشش یکی از نمادهای اساسی جوامع اسلامی به‌شمار می‌آید که هر گونه دگردیسی و استحاله در ارزش‌های مرتبط با آن، زمینه‌های آسیب‌پذیری امّت اسلامی را فراهم می‌کند؛ به همین دلیل، امروزه کارگزاران نظام رسانه‌ای و کارتل‌های رسانه‌ای غرب از ابزارهای فرهنگی بهره می‌گیرند تا بتوانند به مقصود پوشش‌زدایی از جوامع و امّت اسلامی دست یابند. یکی از راهبردهای مهم برای پوشش‌زدایی از امّت اسلامی، اشاعه مصرف‌گرایی فرهنگی و تجمل‌گرایی است که با آموزه‌های اسلامی منافات دارد. قدرت‌های بزرگ با آگاهی از این منافات، در زمینه مصرف‌گرایی و تجمل‌گرایی سرمایه‌گذاری هنگفتی‌ انجام داده‌اند. آنها می‌کوشند با ترویج مصرف‌گرایی، تقلیدگرایی، تجمل‌پرستی و... به تخریب و استحاله چهره پوشش و حجاب اسلامی در میان امّت اسلامی دست یازند. رویکردهای تهدیدی رسانه‌های غربی در فرایند پوشش‌زدایی از جوامع اسلامی سه‌گانه مرحله الیناسیون فرهنگی، نگرش غیربومی و مصرف‌گرایی را دربر می‌گیرد. با این اوصاف، لایه تهدیدهای رسانه‌ای علیه زنان و خانواده در جوامع اسلامی با هدف استحاله فرهنگی جوامع اسلامی به منظور تغییر اصول و ارزش‌های امّت واحده اسلامی، با راهبردهای استحاله ایدئولوژی، ترویج اباحه‌گری، تضعیف و تخریب بنیان خانواده، تغییر سبک زندگی اسلامی به سبک زندگی غربی شکل می‌گیرد. در این میان، برخی از عوامل فرهنگی داخلی نیز در اشاعه مصرف‌گرایی فرهنگی در زمینه پوششِ جوامع اسلامی مؤثرند. از میان این عوامل می‌توان به ضعف اعتقاد یا باورنداشتن به اعتبار معیارهای متعارف، بی‌توجهی به پیامدهای منفی بی‌حجابی، دگرگونی‌های فرهنگی، گسترش بازار مصرف و نادیده گرفتن ارزش‌ها اشاره کرد. ابزارهای غرب برای اشاعه مصرف‌گرایی فرهنگی در فرایند تهدیدهای رسانه‌ای عبارت است از: رواج مدگرایی، راهبرد فرهنگ باربی، تبلیغات گسترده از طریق فنّاوری ارتباطات، صنعت کارتون و پویانمایی، سریال‌های تلویزیونی و... . با توجه به آنچه گفته شد، در مقاله حاضر تلاش شده است مصرف‌گرایی فرهنگی در فرایند پوشش‌زدایی از جوامع فرهنگی بررسی و در نهایت، راهبردها و سیاست‌گذاری‌های فرهنگی برای مقابله با این تهدید مطرح شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Western Media Systems and Promoting Cultural Consumerism in the Process of Re-Dressing the Muslim Ummah

نویسنده [English]

  • Seyed Mohammad Javad Ghorbi
چکیده [English]

Islamic clothing is one of the basic signs of any Islamic society. Any metamorphosis or transformation in the values ​​associated with Islamic clothing makes the Islamic Ummah vulnerable. With this knowledge, media system agencies and cartels take advantage of Western cultural tools to de-clothe/ re-dress the Islamic communities. One of the key strategies for de-clothing/ re-dressing the Islamic Ummah is to promote cultural consumerism and conspicuous consumption, which are basically incompatible with Islamic teachings. Being aware of this contradiction, world powers have invested heavily in the promotion of consumerism and conspicuous consumption. They try to defame and transform Islamic clothing and Hijab by propagating consumerism, imitation, and luxury in the Islamic Ummah. Transgressing Western media approaches in the process of re-dressing Islamic communities encompass three stages: cultural alienation, non-local attitude and consumerism. However, media threats against Muslim women and families take place with the aim of culturally transforming Muslim societies and changing the values ​​and principles of the Islamic Ummah via ideological transformation strategies, promoting libertarianism, weakening and decentering the family structure, and changing Islamic lifestyles to Western patterns. In addition, some local cultural factors also play a role in promoting cultural consumerism against Islamic patters of clothing in Islamic societies. Some of these factors include weak belief or disbelief in the validity of traditional codes, ignoring the negative consequences of neglecting Hijab, cultural transformations, the extension of consumer markets, and ignoring traditional values. Transgressing Western media tools for promoting cultural consumerism in the process of media threats include the promotion of fashionism, Barbie Doll’s cultural strategy, extensive propaganda through communications technology, the animation industry, TV series and so on. With the above discussion, this article tried to examine cultural consumerism in the process of re-dressingMuslim communities. Finally, the study proposes cultural strategies and policies for tackling these threats.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Media
  • Ummah
  • Consumerism
  • cultural alienation
  • re-dressing/ de-clothing
  • Islamic societies
  • media threats